KLINISCH ZORGPAD CHRONISCHE LAGE RUGPIJN

  Verslag patiënt X   
Verslag patiënt Y

EEN WOORDJE UITLEG

Werknemers van Defensie (militair of burger) die in het Militair Hospitaal Koningin Astrid (MHKA) op het Centre for Musculoskeletal Medicine and Rehabilitation een consult ondergaan bij één van de artsen specialisten naar aanleiding van persisterende lage rugklachten, worden door de behandelende arts vaak ingeschreven in het klinisch zorgpad voor chronische lage rugpijn. 

Een klinisch zorgpad wordt gebruikt om multidisciplinaire teams op elkaar af te stemmen en daardoor de resultaten van de zorg te optimaliseren (http://www.zorgnet.be/zorgpaden/). Het streefdoel van een zorgpad is de kwaliteit van zorg, over de grenzen van een organisatie heen, te verbeteren door het verbeteren van resultaten, het bevorderen van patiëntveiligheid, het verhogen van de patiënttevredenheid en het optimaliseren van het middelengebruik (Vanhaecht et al., 2007).

Binnen het MHKA bestaat het multidisciplinair team uit gespecialiseerde artsen (fysiotherapeuten, sportartsen, reumatologen en orthopedisch chirurgen), kinesitherapeuten, ergonomen, ergotherapeuten en psychologen. Het schematisch overzicht van het klinisch zorgpad:


De vragenlijsten hebben twee belangrijke doelstellingen: enerzijds is het van belang een algemeen beeld van de impact van de klachten op het dagelijks leven van de patiënt te verkrijgen en de subjectieve gezondheidsbeleving in kaart te brengen en anderzijds is het noodzakelijk de personen te identificeren die nood hebben aan een psychotherapeutische interventie om een positief effect van het revalidatiepakket te kunnen bekomen en behouden. 

Rode vlaggen (*) zijn klinische indicatoren van mogelijke ernstige onderliggende omstandigheden die verdere medische interventie vereisen.

Gele vlaggen (**) zijn psychosociale indicatoren die veronderstellen dat een verhoogd risico op een evolutie naar fysieke beperking en pijn op lange termijn aanwezig is. Oorspronkelijk werden gele vlaggen ontwikkeld voor gebruik bij acute pijn presentatie, maar ze hebben bewezen ook zinvol te zijn bij de beoordeling van recurrente en chronische pijn. Gele vlaggen kunnen gerelateerd zijn aan de houding en overtuigingen van de patiënt, emoties, gedrag, familie en werkplek. Het gedrag van de gezondheidsverstrekkers kan tevens van grote invloed zijn. Sleutelfactoren bij lage rugpijn zijn: de overtuiging dat pijn schade berokkenend of ernstig fysiek beperkend is, pijn vermijdingsgedrag (vermijden van activiteit door angst voor pijn), zwakke gemoedstoestand en zich terugtrekken uit het sociale leven, en de verwachting dat passieve behandeling eerder zal helpen dan actieve participatie.

De rugschool (°) bestaat uit een informatiedag waarbij men in een groep van maximaal 12 personen gedurende de voormiddag informatie ontvangt over hoe de rug opgebouwd is, beweegt en welke problemen kunnen opduiken. De psychologe komt tevens spreken over de impact van pijn op het dagelijks leven en de hele persoon. Gedurende de namiddag worden concrete houdingen, werk- en thuissituaties onder de loep genomen en worden tips aangereikt om overbelasting van de lage rug te voorkomen. Enkele zaken worden praktisch ingeoefend. 

De functionele testbatterij (°°) bestaat uit diverse testen die verschillende fysische aspecten evalueren: proprioceptief vermogen ter hoogte van de lage rug, rompspieractiviteit tijdens enkele motorische controleoefeningen en uithoudingsoefeningen en een relaxatieoefening voor de rugspieren, en kracht van de rompspieren tijdens isometrische en isokinetische testen.

Het proprioceptief vermogen ter hoogte van de lage rug wordt getest aan de hand van een positie-repositietest van een normale fysiologische lordose lumbaal, opgemeten door een ultrasone 3-D positie- en bewegingsanalysesysteem (Zebris®).

De spieractiviteit van 2 buikspieren en 2 rugspieren (segmentaal stabiliserende en globaal krachtproducerende spieren) wordt gemeten aan de hand van oppervlakte electromyografie (EMG). Enkele motorische controleoefeningen in zit en in stand met bewegingen van de bovenste ledematen, de onderste ledematen en de romp worden volgens een vast ritme uitgevoerd. Een maximale voorwaartse rompflexiebeweging wordt uitgevoerd om het relaxerend vermogen van de rugspieren te evalueren. Tijdens de uithoudingsoefeningen voor enerzijds de buikspieren en anderzijds de rugspieren wordt de electromyografische spieractiviteit evenals de tijdsduur van de test geanalyseerd.

De krachttesten voor de rompspieren betreffen enerzijds isometrische en anderzijds isokinetische testen aan verschillende snelheden, uitgevoerd in stand op een isokinetisch krachttoestel Cybex Norm®. Deze testen worden niet door postoperatieve patiënten of patiënten met radiculaire symptomen uitgevoerd.

De resultaten van de verschillende testen uitgevoerd door de patiënt worden vergeleken met de resultaten van gezonde personen en op die manier wordt een score toegekend (van -- tot ++).

Enkele voorbeelden van patiënten die het klinisch zorgpad van de lage rug doorlopen hebben:

 

Casus 1: Patiënt X

  • Consult bij arts fysiotherapeut
  • Vragenlijsten (zie verslag)
  • Rugschool + psycho-educatie
  • Psychotherapie
  • Functionele testbatterij (zie verslag)
  • Therapie in de burgerij
  • Herevaluatie na therapie:

            Functionele testbatterij (zie verslag)

            Vragenlijsten (zie verslag)

 

Casus 2: Patiënt Y

  • Consult bij arts orthopedisch chirurg:
  • Vragenlijsten (zie verslag)
  • Rugschool + psycho-educatie
  • Functionele testbatterij (zie verslag)
  • Therapie in de burgerij
  • Herevaluatie na therapie:

            Functionele testbatterij (zie verslag)

            Vragenlijsten (zie verslag)

Subpages (1): Reports
Comments